Design driven projectmanagement
Eens in de zoveel tijd hebben we een kick-off van een project, deze enthousiaste sessie worden vaak afgesloten met een slide: de planning.
Er zijn keurige kolommen voor strategie, UX, design, development, testen en livegang. Iedere fase heeft een eigen kleur. Soms staan er zelfs kleine ruitjes bij de belangrijke beslismomenten.
Het ziet er geruststellend uit.
Het is meestal ook grotendeels fictie.
De planning gaat ervan uit dat de strategie klaar kan zijn voordat design begint. Dat design kan worden goedgekeurd voordat development aanhaakt. Dat de klant weet wat hij nodig heeft voordat iemand het heeft gezien of gebruikt.
We draaien inmiddels meer dan zestien jaar digitale projecten. Ik heb zelf ook genoeg van die prachtige planningen gemaakt (Agile, waterval, shashimi waterval, Lean).
Ze overleven zelden het eerste contact met het echte project.
Het probleem met producten die nog niet bestaan
Mensen zijn niet zo goed in praten over iets wat nog niet bestaat.
Vraag een klant wat een nieuw platform moet kunnen en je krijgt een lijst. Vraag het aan vijf mensen en je krijgt vijf lijsten. Voeg ze samen en je hebt een scope.
Niet per se een goed product. Maar wel een scope.
Het gesprek verandert zodra je iets op tafel legt. Een ruwe flow. Een wireframe. Een klikbaar prototype. Een klein werkend stukje van het echte product.
Opeens wordt iedereen bijzonder specifiek.
Deze stap moet eerder. Ons team werkt helemaal niet zo. Als dát automatisch kan, hebben we die andere drie functies niet meer nodig. Dit ziet er mooi uit, maar lost niet op waar we iedere week tijd aan verliezen.
Dat zie ik tegenwoordig als ‘design als projectmanagement’ (wat ik nu al een jaartje of 10 probeer goed in te worden).
Ik heb een simpele vuistregel:
Als we er niet naar kunnen kijken, praten we waarschijnlijk over verschillende dingen.
Maar goed, in de waan van de dag lukt me dat helaas ook niet altijd. Waardoor een document met requirements een verschil van inzicht wekenlang kan verbergen. Achteraf denk ik dan wel eens; een mockup had dit misschien wel in een paar minuten bloot kunnen leggen.
Design is niet de designfase
Design wordt nog steeds vaak gebruikt als synoniem voor schermen mooi maken.
Strategie bepaalt wat we bouwen. UX zet het in de juiste volgorde. Design maakt het netjes. Development maakt het echt.
Het is een lekker overzichtelijke rolverdeling. Het is alleen niet hoe goede digitale producten ontstaan.
Een ontwerpkeuze kan technisch een onderhoudshel veroorzaken. Een technische beperking kan juist tot een betere gebruikerservaring leiden. Eén gesprek met de mensen die het werk dagelijks uitvoeren kan de helft van de bedachte functionaliteiten overbodig maken.
Design driven projectmanagement betekent niet dat de designer overal de baas over is. Het betekent dat je een project stuurt aan de hand van dingen die mensen kunnen ervaren, bevragen en testen.
Het ontwerp is geen overdrachtsdocument. Het is de plek waar strategie, operatie, techniek en klantgedrag gedwongen bij elkaar komen.
Soms is dat een klantreis. Soms een prototype. Soms een spuuglelijke interface die wel al aan een echte API hangt, omdat de data het grootste risico vormt.
Alles vanaf dag één netjes uitwerken is niet design driven. Het is vooral een dure manier om emotioneel gehecht te raken aan je eerste idee.
En toen kwam AI
In 2026 zijn de kosten om van een idee iets werkends te maken enorm gedaald.
Ik kan voor de lunch meerdere interfaces uitwerken, of met een agent in een paar dagen een eerste versie bouwen waar vroeger weken voor nodig waren. Content, tests, documentatie en migraties kunnen grotendeels door gespecialiseerde agents worden voorbereid of uitgevoerd. Hulde aan Claude.
We zijn met ons kleine team op het moment onze baan opnieuw aan het uitvinden, om op een onderhoudbare manier een hoeveelheid werk te kunnen verzetten waar een paar jaar geleden een veel groter team voor nodig was.
Echt geweldig, ik merk dat hierdoor mijn creativiteit erg hoog is op het moment.
En tegelijk ook best eng.
De oude bottleneck was productie. We hadden meer ideeën dan tijd om ze te ontwerpen en bouwen. Die traagheid was lastig, maar dwong ons wel om keuzes te maken.
In 2026 is productie lang niet altijd meer de bottleneck. In- en overzicht is dat wel.
Ieder redelijk klinkend idee kan binnen een nacht veranderen in een overtuigend prototype, voordat iemand goed heeft gevraagd waarom het überhaupt moet bestaan.
AI is heel goed in het creëren van momentum. Het weet alleen niet vanzelf of dat momentum de goede kant op gaat.
Je kunt één agent de flow laten ontwerpen, een tweede hem laten bouwen en een derde alles laten testen.
Gefeliciteerd. Je hebt nu geautomatiseerd dat je de verkeerde kant op gaat.
Daarom wordt design driven projectmanagement belangrijker naarmate AI beter wordt. Niet minder belangrijk.
Snelheid is goedkoop geworden. Richting niet.
Een prototype is een vraag
We behandelden prototypes lange tijd als voorproefjes van het eindproduct. In onze nieuwe producten probeer ik dat liever te zien als vragen.
Begrijpt een gebruiker deze volgorde? Kan de API teruggeven wat we nodig hebben? Is die uitzondering werkelijk een uitzondering, of is het stiekem het echte proces?
Dat betekent ook dat vroeg ongelijk krijgen een goede uitkomst is.
Als twee dagen werk aantonen dat een idee niet deugt, zijn die twee dagen niet mislukt. Ze hebben misschien twee maanden development en jaren onderhoud voorkomen.
Daarom deel ik projecten op in fases die iets opleveren waarmee we een beslissing kunnen nemen. Geen bewijs dat we druk zijn geweest, maar iets wat onzekerheid wegneemt.
Na iedere fase zou ik denk ik willen weten:
- Wat namen we aan?
- Wat hebben we geleerd?
- Wat verandert daardoor?
- Is de volgende stap nog steeds de beste besteding van tijd en budget?
Iedere fase moet informatie opleveren, niet alleen output.
Bouwen om te ontdekken wat we moet bouwen
Ik geloof niet in projecten zonder richting. Eindeloos experimenteren is ook gewoon een manier om geld te verspillen.
We hebben nog steeds een visie, budget en planning nodig. Maar een richting is niet hetzelfde als een vaste route.
Design driven projectmanagement betekent voor mij dat je de route vroeg genoeg zichtbaar maakt om haar nog te kunnen veranderen. Dat iedereen vanaf het begin naar hetzelfde ding kijkt. En dat AI-agents het gesprek beter maken, niet vervangen.
Het betekent dat je liever in week twee een issue ontdekt dan in maand acht een dure verrassing.
Met de middelen die we in 2026 hebben, kunnen we vrijwel direct beginnen met bouwen. Dat is een enorm voordeel, zolang we onthouden dat bouwen niet het doel is.
Het doel is begrijpen wat het waard is om te bouwen.
Dus maken we iets. We schudden een beetje aan de boom. We kijken wat eruit valt. En daarna bepalen we wat de volgende versie moet zijn.
Niet omdat we geen plan hadden.
Omdat dat het plan is, hoop ik.
